شیمی سال سوم راهنمایی

به وبلاگ شیمی خوش آمدید.



+ نوشته شده در  جمعه سوم آذر 1391ساعت 13:34  توسط مهسابایمانی نژاد  | 

PH-فصل2

pH





pH مقياسي است كه قدرت اسيد يا باز را نشان مي دهد. دامنه ي اين مقياس از صفر تا 14 مي باشد.
هرگاه چند شناساگر مناسب را با نسبت معين با هم مخلوط كنيم، نوعي شناساگر به دست مي آيد كه علاوه بر نشان دادن اسيدي يا بازي بودن ماده، مي تواند قدرت اسيد و باز را هم تعيين كند.
pH محلول هاي خنثي برابر 7، محلول هاي اسيدي كم تر از 7 و محلول هاي بازي بيش تر از 7 است.
شناساگر pH ممكن است به صورت محلول يا به صورت كاغذ pH باشد. 
 
معرف pH معمولاً به صورت نوار كاغذي است كه در يك جعبه قرار دارد و روي جعبه رنگ هاي مختلفي قرار دارد كه كنار آن ها عدد pH مربوط به آن رنگ نوشته شده است.


+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم آبان 1391ساعت 9:44  توسط مهسابایمانی نژاد  | 

اتم ها و تركيب هاي شيميايي - فصل 2

اتم ها و تركيب هاي شيميايي


تنوع در تركيب هاي شيميايي:
فرمول شيميايي

از كنارهم قرار گرفتن نمادهاي شيميايي فرمول شيميايي حاصل مي شود.
مثلا H2 فرمول شيميايي ئيدروژن، O2 فرمول شيميايي اكسيژن، H2O فرمول شيميايي آب، CH4 فرمول شيميايي گاز شهري (گاز متان) و C12H22O11 فرمول شيميايي شكر است.


مثلا H2SO4 فرمول شيميايي سولفوريك اسيد است. اين فرمول نشان مي دهد كه اين ماده از سه عنصر ئيدروژن، گوگرد و اكسيژن تشكيل شده است و در هر مولكول آن دو اتم ئيدروژن،يك اتم گوگرد و چهار اتم اكسيژن وجود دارد.

 



+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم آبان 1391ساعت 9:12  توسط مهسابایمانی نژاد  | 

اسید و باز-فصل 2


اسیدها

اسيد از كلمه اسيدوس به معناي ترش گرفته شده است. برخي اسيدها مانند آبليمو، سركه اسيد فرميك از موجودات زنده و بسياري از آنها مانند جوهر نمك، سولفوزيك اسيد و نيتريك اسيد و ....... بطريقه مصنوعي ساخته مي شوند در جدول زير برخي از اسيدهاي معروف و كاربرد آنها را مي بينيد.


راه شناسايي اسيدها:

اسيدها رنگ كاغذ تورنسل را قرمز مي كنند محدود PH اسيدها بين 0 تا 7 مي باشد بسته به قدرت اسيد رنگ كاغذ PH در اسيدها از نارنجي تا قرمز قهوه اي متغيير است هر چه PH كمتر باشد اسيد قويتر است.

نام اسيد نام شيمياي فرمول شيمياي برخي كاربردها
جوهر نمك هيدروكلريك اسيد HCL جرم گيري سطوح- در معده
جوهر گوگرد سولفوريك اسيد H2so4 باتري اتومبيل - صنايع مس
جوهر شوره نيتريك اسید HNO3 مهمات سازي و توليد مواد منفجره


كاغذ تورنس بسازيد:
مقداري از كلم بنفش را در آب ميوه گيري يا هاون خرد كنيد و عصاره آن را درون بشقابي بريزيد آنگاه        تكه های باریک كاغذ را براي لحظاتي درون عصاره كلم قرار داده سپس باريكه ها كاغذ خشك را كنيد و با آنها اسيد يا باز بودن جوش شيرين – شامپو - آبليمو – آب پرتقال – دوغ و ..... را بيازمائيد.




باز يا قليا:
بازها معمولا مزه تلخ دارند و با اسيدها واكنش نشان داده، اثر آنها را از بين مي برند(خنثي مي كنند) و دراثر تماس با پوست آن را ليز و صابوني مي كنند.
گرد كيك پزي – جوش شيرين، ماده لوله بازكني، اغلب شوينده ها و حتي آب درون پوست پرتقال باز هستند. در جدول زير بازهاي معروف و برخي كاربردهاي آنها را ببينيد.
جدول

شناسايي بازها:

بازها تورنس را آبي، و فنل فتالئين را ارغواني و محدوده PH آنها بين 7 تا 14 است. هر چه PH بازي به 14 نزديك تر باشد آن باز قويتر است.
 





مواد خنثي موادي هستند كه نه خاصيت اسيدي و نه خاصيت بازي دارد.

آب مقطر، نمك طعام ، نفت و ...... خنثي هستند.
مواد خنثي رنگ تورنسل و كاغذ PH را تغيير نمي دهند . PH آنها حدود 7 است.
توجه داشته باشيد كه هرگاه اسيد و بازي بر هم اثر كنند نمك و آب بوجود مي آيد به اين واكنش، واكنش خنثي شدن اسيد و باز مي گويند.


+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم آبان 1391ساعت 9:10  توسط مهسابایمانی نژاد  | 

الكتروليت-فصل2

الكتروليت

- ماده هايي را كه پس از حل شدن در آب، محلول آن ها جريان برق را از خود عبور دهند «الكتروليت» مي نامند و ماده هايي را كه پس از حل شدن در آب، محلول آن ها جريان برق را از خود عبور نمي دهند «غيرالكتروليت» مي نامند.

- محلول هايي كه از حل كردن تركيب هاي يوني يا برخي تركيب هاي كووالانسي قطبي در آب به دست مي آيند، الكتروليت هستند.

- ماده هاي الكتروليت در آب كاملاً يا به صورت جزيي به صورت يوني درمي آيند، مانند: NaCl و HCl و ماده هاي غيرالكتروليت در آب به صورت مولكولي حل مي شوند، مانند اتانول، شكر و...

- الكتروليت ها به دو دسته ي الكتروليت قوي و ضعيف تقسيم مي شوند. الكتروليت هاي قوي مانند NaCl و جوش شيرين و الكتروليت هاي ضعيف مانند استيك اسيد (سركه)، آب ليمو و...

 

+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم آبان 1391ساعت 9:7  توسط مهسابایمانی نژاد  | 

پيوند ميان اتم ها-فصل2

پيوند ميان اتم ها:
شايد از خود پرسيده باشيد كه چرا دستتان در آب فرو مي رود اما در يخ فرو نمي رود؟ چرا بنزين فراٌر است اما قير چنين نيست؟ چرا از تركيب سديم و كلر جسم سخت نمك طعام اما از تركيب اكسيژن و ئيدروژن آب حاصل مي شود؟
پاسخ اينگونه سوالات را در پيوند بين اتمها جستجو كنيد.

 

الف) پيوند كوالانس

هر اتم تعداد معيني الكترون دارد كه اين الكترونها طبق نظريه بور در مدارهاي متحدالمركزي بدور هسته مي چرخند. در مدار اول دو الكترون,در مدار دوم 8, الكترون و در مدارهاي بعدي ..... قرار مي گيرد حال اگر در مدار آخر كمتر از حد معمول الكترون وجود داشته باشد آن اتم ميل تركيب شدن با اتم هاي ديگر را دارد تا الكترونهاي لايه آخر خود را تكميل كند.

 

پيوند كووالانس:
جاذبه اي است كه اتمهاي يك مولكول را كنار هم نگه مي دارد.
در اين نوع پيوند دو نافلز هر كدام با به اشتراك گذاشتن الكترون لايه آخر خود را كامل مي كنند. الكترونهاي اشتراكي به هر دو اتم تعلق دارد.
مثلا مولكول ئيدروژن 2 اتمي است. هر اتم ئيدروژن با به اشتراك گذاشتن تنها الكترون خود الكترونهاي لايه خود را كامل مي كند


 





 

پيوند بين مولكولهاي نيتروژن، اكسيژن، گاز متان ، الكل، كربن دي اكسيد و ...... از نوع كووالانس است.

ب) پيوند يوني:

در واكنش هاي شيميايي فلزات تمايل به از دست دادن الكترون دارند در اين صورت به يون مثبت يا كانيون تبديل مي شوند غير فلزات هم مايل به گرفتن الكترون و تبديل شدن به يون منفي يا آنيون هستند.
توجه داشته باشيد كه يون به اتمهاي باردار گفته مي شود. در يونها تعداد الكترونها و پروتونها برابر نيست. به مثالهاي زير توجه كنيد:


تمرين: در شكل مقابل مدل بور براي دو اتم نشان داده شده است.


الف) عدد جرمي و عدد اتمي هر يك را مشخص كنيد.
ب) كدام ذره يك يون است؟ منفي يا مثبت؟ چرا؟
ج) كدام ذره سنگين تر است؟ چرا؟
بنابر آنچه گفته شد هنگامی که يك اتم فلز و يك اتم نافلز مثل سديم و كلر كنارهم قرار مي گيرند يك الكترون از سديم به كلر منتقل مي شود در نتيجه هر دو اتم به يون با بار مخالف تبديل مي شوند. جاذبه بين بارهاي مخالف سبب كنار هم ماندن اين دو يون مي شود.

به جاذبه اي كه يونها را كنار هم نگه مي دارد پيوند يوني مي گويند.






   


در جدول زير تركيبات يوني و كووالانسي با هم مقايسه شده اند.


تركيبات يوني

تركيبات مولكولي

با انتقال الكترون تشكيل مي شوند

با به اشتراك گذاشتن الكترون تشكيل مي شوند

نقطه ذوب و جوش بالا دارند

نقطه ذوب و جوش كمتري دارد

اكثرا در آب حل مي شوند

اكثرا درآب حل نمي شوند

در حالت محلول يا مذاب رسانا هستند

هادي الكتريسيته نیستند

نيروي بين ذرات تشكيل دهنده آن        قوي تر است

جاذبه بين اتمهاي مولكول قوي اما جاذبه بين مولكول ها ضعيف است.


+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم آبان 1391ساعت 9:4  توسط مهسابایمانی نژاد  | 

عنصرهاي راديواكتيو (پرتوزا)-فصل1

عنصرهاي راديواكتيو (پرتوزا)
عنصرهاي راديواكتيو عنصرهايي هستند كه هسته ي ناپايداري دارند و خودبه خود دچار تغييراتي شده و با تابش پرتوهايي به هسته هاي پايدارتر تبديل مي شوند. در عنصرهاي راديواكتيو تعداد نوترون ها تقريباً بيش از   1/5برابر تعداد پروتون هاست. 
 
هرگاه تعداد ذره هاي يك اتم تغيير كند، تغييراتي دراتم ايجاد مي شود كه عبارت اند از:
1) اگر به اتمي يك ا لكترون افزوده و يا از آن كاسته شود، به يون تبديل مي شود. اگر الكترون بگيرد، شعاع اتم افزايش مي يابد به آنيون (يون منفي) تبديل مي شود و اگر الكترون از دست بدهد، شعاع اتم كاهش مي يابد و به كاتيون (يون مثبت) تبديل مي شود.
2) اگر به اتمي يك نوترون اضافه شود به عدد جرمي آن يك واحد افزوده مي شود اما عدد اتمي آن تغيير نمي كند. به بيان ديگر، به ايزوتوپ آن اتم تبديل مي شود.

+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم آبان 1391ساعت 22:52  توسط مهسابایمانی نژاد  | 

جدول تناوبي عناصر-فصل1

جدول تناوبي عناصر

بيش از نصف عنصرهاي شناخته شده ي امروزي در طول سال هاي 1800 تا 1900 كشف شدند. در طول اين دوره شيميدان ها متوجه شدند كه تعداد زيادي از عنصرها شباهت زيادي به يك ديگر دارند. شناسايي نظم دوره اي در رفتار شيميايي و فيزيكي عنصرها و نياز به تشخيص حجم زياد از اطلاعات لازم درباره ي ساختار و خواص مواد منجر به توسعه ي جدول تناوبي شد.



تعيين موقعيت عنصرهاي اصلي (A) در جدول تناوبي
ابتدا آرايش الكتروني عنصر را رسم مي كنيم، سپس
1- مجموع الكترون هاي لايه ي آخر = شماره ي گروه در جدول
2- تعداد لايه ها يا مدارهاي داراي الكترون = شماره ي دوره (تناوب)


برخي از عنصرها در خواص فيزيكي و شيميايي شباهت زيادي به يك ديگر دارند. عنصرها در جدول تناوبي برحسب افزايش عدد اتمي در كنار هم قرار مي گيرند. به هر رديف افقي از جدول، «دوره» گفته مي شود و عنصرهايي كه در زير يك ديگر قرار گرفته اند، خواص فيزيكي و شيميايي مشابهي دارند و «گروه» يا «خانواده» ناميده مي شوند.
بعضي از گروه هاي جدول تناوبي نام خاصي دارند. گروه اول قليايي، گروه دوم قليايي خاكي، گروه 17 هالوژن ها (نمك ساز) و گروه 18 گازهاي نجيب نام دارند.



عنصرهايي كه در يك گروه از جدول تناوبي قرار مي گيرند، ويژگي هاي مشتركي دارند، حتي در ظاهرشان. عنصرهايي كه در يك رديف از جدول تناوبي قرار مي گيرند از يك خانه به خانه ي ديگر، ويژگي هايشان به تدريج از هم تمايز پيدا مي كند.
عنصرها به سه دسته ي فلز، نافلز و شبه فلز دسته بندي مي شوند. يك فلز رساناي خوب گرما و الكتريسيته است، در حالي كه يك نافلز رساناي ضعيف گرما و الكتريسيته مي باشد. شبه فلزها خواص ميان فلزها و نافلزها را دارند.
اكثر عنصرهاي شناخته شده، فلز هستند. فقط 17 عنصر نافلز و 8 عنصر شبه فلز وجود دارد. از چپ به راست در هر دوره، خواص فيزيكي و شيميايي عنصر به تدريج از فلزي به نافلزي تغيير مي كند.


+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم آبان 1391ساعت 22:49  توسط مهسابایمانی نژاد  | 

آرایش الکترونی

آرايش الكتروني

هر لايه داراي انرژي مخصوص به خود است. لايه هاي نزديك به هسته داراي انرژي پايين تري مي باشند. با دور شدن از هسته، انرژي لايه ها نيز بيش تر مي شود. هر لايه تعداد معيني از الكترون ها را مي تواند بگيرد. بيروني ترين لايه تا 8 الكترون مي تواند بگيرد.


دروني ترين لايه كه آن را لايه ي شماره ي 1 مي ناميم ناحيه اي است كه از ديگر لايه ها به هسته نزديك تر است و حداكثر دو الكترون در خود جاي مي دهد. حداكثر تعداد الكترون هايي را كه مي توان در هر لايه يافت در جدول زير خلاصه شده است.

بيش ترين تعداد الكترون ها در هر لايه



شماره ی لایه1   2   34n
بیش ترین تعداد الکترون ها2   8   18322n2
      

نحوه ي ترتيب يافتن الكترون ها به دور هسته در يك اتم آرايش الكتروني آن اتم ناميده مي شود. در يك اتم پايدار تمام الكترون ها تا حد ممكن در فاصله ي نزديك تري به هسته قرار مي گيرند. به اين معني كه الكترون ها ابتدا لايه هاي دروني را اشغال مي كنند. 


الكترون هايي كه در بيروني ترين لايه ي الكتروني يك اتم قرار گرفته اند الكترون هاي ظرفيت ناميده مي شوند.

الكترون هاي ظرفيت، الكترون هايي هستند كه در واكنش هاي شيميايي شركت مي كنند.

 


+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم آبان 1391ساعت 22:34  توسط مهسابایمانی نژاد  | 

اتم-فصل1

عدد اتمي (Z)
 به تعداد پروتونهاي هر اتم(به تعداد بارهاي مثبت اتم)عدد اتمي مي گويند براي مثال اتم سديم 11 پروتون دارد,پس عدد اتمي سديم11 است.عدد اتمي را گوشه پايين سمت چپ نماد شيميايي مي نويسند11Na
عناصر بر اساس افزايش عدد اتمي در جدول تناوبي مرتب شده اند بنابراين عدد اتمي مكان هر عنصر را در جدول تعيين مي كند.


عدد جرمي (A)

به مجموع تعداد پروتونها و نوترونهاي يك اتم عدد جرمي گفته مي شود.
تمام اتمهاي يك عنصر پروتونهاي يكسان دارند اما تعداد نوترونهای آنها مي تواند متفاوت باشد.


عدد جرمي در گوشه بالا و سمت چپ نماد شيميايي نوشته مي شود مثلا اتم كربن در هسته خود 6 پروتون و 6 نوترون دارد پس عدد جرمي آن 12 است.   12C


ايزوتوپ

ايزوتوپ ها اتمهاي يك عنصر هستند كه در تعداد نوترون و در نتيجه عدد جرمي با هم تفاوت دارند اما عدد اتمي آنها يكسان است.
مثلا هيدروژن داراي سه ايزوپ است.

ايزوتوپ هاي يك عنصر خواص فيزيكي (جرم و چگالي) متفاوت اما خواص شيميايي يكسان دارند         (چون الكترونهاي آنها برابر است)
بيشتر عناصر، يك ايزوتوپ معمول و چند ايزوتوپ كمياب دارند به ايزوتوپ هاي كمياب تر ناخالصي های ايزوتوپي مي گويند.
مثلا ايزوتوپ معمول ئيدروژن
است كه 9/99 درصد كل ئيدروژنهاي موجود در طبيعت را شامل مي شود. كمتر از 1/0 درصد را و مقدار ناچيزي راشامل مي شود.

توجه داشته باشيد كه تعداد نوترونهاي در هر اتم از رابطه زير محاسبه مي شود.

+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم آبان 1391ساعت 22:21  توسط مهسابایمانی نژاد  | 

دیدگاه های اتمي - فصل 1

مدل هاي اتمي















الکترونها در کره ای از بارهای مثبت پراکنده اند
 














از مداري به مدار ديگر تغيير مي كند.


مدل لايه اي اتم

هسته كه تقريباً همه ي جرم اتم را تشكيل مي دهد، در مركز اتم قرار دارد و الكترون ها با انرژي هاي مختلف به دور آن در حال گردش هستند با اين تفاوت كه الكترون ها به شكل ابري كه ابر الكتروني ناميده مي شوند در اطراف هسته ي اتم در حركت اند.



+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم آبان 1391ساعت 17:47  توسط مهسابایمانی نژاد  |